Duy Tâm Là Gì

Duy Tâm là một khái niệm triết học mơ hồ và không dễ giải thích. Nhưng hãy cùng tìm hiểu để hiểu rõ hơn về nó.

Duy Tâm là gì?

Khái niệm duy tâm

Duy Tâm là một trường phái triết học khẳng định rằng mọi thứ tồn tại trong tinh thần và thuộc về ý thức của con người. Đây là một cách tiếp cận để hiểu về sự tồn tại, và thường được đặt đối lập với chủ nghĩa duy vật. Tuy nhiên, cả hai khái niệm này đều thuộc về lớp bản thể học nhất nguyên.

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy tâm khách quan thừa nhận tính thứ nhất của ý thức nhưng cho rằng ý thức tồn tại độc lập với con người. Ý thức khách quan này thường được gọi là ý niệm, tinh thần tuyệt đối, lý tính thế giới, và có nhiều tên gọi khác.

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan thừa nhận tính ý thức thứ nhất của ý thức con người. Tuy nhiên, chủ nghĩa này phủ nhận sự tồn tại khách quan và cho rằng mọi sự vật hiện tượng chỉ là phức hợp của cảm giác. Theo chủ nghĩa duy tâm chủ quan, sự tồn tại của mọi sự vật hiện tượng phụ thuộc vào ý thức chủ quan.

Nguồn gốc của duy tâm

Chủ nghĩa duy tâm phát sinh từ việc tách riêng lao động trí óc với lao động chân tay trong xã hội cũ. Sự tách rời này đã dẫn tới việc đánh giá cao vai trò quyết định của yếu tố tinh thần trong đời sống. Các giai cấp thống trị và lực lượng xã hội phản động đã sử dụng chủ nghĩa duy tâm để làm nền tảng cho quan điểm chính trị – xã hội của họ.

Trong lịch sử triết học, có những triết học gia đã xem vật chất và tinh thần là hai nguyên thể tồn tại độc lập và tạo nên hai nguồn gốc của thế giới. Tuy nhiên, cuối cùng chúng ta lại trở về chủ nghĩa duy tâm.

Tổng quan về duy tâm

Chủ nghĩa duy tâm phương Đông

Chủ nghĩa duy tâm phương Đông được đại diện bởi truyền thống Ấn Độ và tông phái Phật Giáo. Một số tông phái Phật Giáo được gọi là các phái duy thức vì chúng tập trung vào ý thức mà không có sự hiện diện của Thượng đế hay linh hồn.

Chủ nghĩa duy tâm phương Tây

Chủ nghĩa duy tâm phương Tây có nhiều học thuyết của nhiều triết học gia khác nhau. Ví dụ như:

Plotinus

Triết gia Plotinus đã đưa ra ý thức làm nguồn gốc của thế giới bằng cách bước từ vĩnh cửu vào thời gian. Ông đã phủ nhận sự tồn tại khách quan của vật chất và cho rằng ý thức là tìm kiếm bản thân mình dưới dạng khác.

George Berkeley

Giám mục Berkeley cho rằng tri thức phải dựa trên nhận thức của chúng ta. Ông cho rằng sau nhận thức không có một thực thể khái quát tồn tại, mà chỉ có ý thức. Ông cho rằng “Tồn tại” có nghĩa là được nhận thức hoặc nhận thức được.

Phép biện chứng duy tâm trong triết học

Phép biện chứng duy tâm trong triết học cổ điển Đức

Trong triết học cổ điển Đức, phép biện chứng duy tâm được phát triển từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XIX. Trong triết học cổ điển Đức, phép biện chứng duy tâm là hình thức thứ hai của phép biện chứng. Nó dựa trên sự thống nhất giữa các mặt đối lập và sự phát triển từ mâu thuẫn.

Phép biện chứng duy tâm của Hegel

Phép biện chứng duy tâm của Hegel được phát triển đến cả mức đỉnh cao về hình thức và nội dung. Hegel coi triết học của mình là chủ nghĩa duy tâm tuyệt đối, đối lập với chủ nghĩa duy tâm chủ quan của Berkeley.

Phép biện chứng của Hegel chia làm ba khía cạnh chính: tồn tại, bản chất và khái niệm. Tồn tại là mặt bên ngoài trực tiếp, nội dung gần gũi và khái niệm là sự thống nhất giữa tồn tại và bản chất.

Phép biện chứng là sự phát triển và chuyển hoá từ cấp trừu tượng sang cấp cụ thể, từ chất này sang chất khác thông qua giải quyết mâu thuẫn. Hegel coi phát triển là nguyên lý cơ bản nhất của phép biện chứng với trung tâm là sự hoá học và khẳng định sự hoá học xảy ra ở mọi nơi, cả trong tự nhiên, xã hội và tinh thần.

Đây chỉ là những điểm tổng quan về duy tâm. Triết học rất khó hiểu, nhưng hãy cố gắng tiếp thu từng chút một để có được kết quả cao. Đừng quên truy cập timviec365.vn để đọc những bài viết mới nhất nhé!