Cửu Huyền Thất Tổ Là Gì

ý nghĩa cửu huyền thất tổ

Cửu Huyền Thất Tổ là gì? Tấm bảng hình vuông với bốn chữ Cửu Huyền Thất Tổ thường xuất hiện trong không gian thờ cúng tại các gia đình hay nhà thờ họ. Đối với người mới tìm hiểu về văn hóa thờ cúng của người Việt, ý nghĩa Cửu Huyền Thất Tổ và ai được thờ vật phẩm này là những câu hỏi thu hút nhiều sự quan tâm. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng giải đáp những thắc mắc đó.

Ý nghĩa Cửu Huyền Thất Tổ là gì?

  • Cửu Huyền: Nghĩa là 9 đời hay 9 thế hệ, gồm có:
  1. Cao Tổ: Ông sơ
  2. Tằng tổ: Ông cố
  3. Tổ phụ: Ông nội
  4. Phụ: Cha
  5. Bản thân
  6. Tử: Con trai
  7. Tôn: Cháu nội
  8. Tằng tôn: Chắt (cháu cố)
  9. Huyền tôn: Chít (cháu sơ)
  • Thất Tổ gồm:
  1. Thỉ Tổ (Tỷ Khảo) : Thất Tổ
  2. Viễn Tổ (Tỷ Khảo) : Lục Tổ
  3. Tiên Tổ (Tỷ Khảo) : Ngũ Tổ
  4. Cao Tổ (Tỷ Khảo) : Tứ Tổ
  5. Tằng Tổ (Tỷ Khảo) : Tam Tổ
  6. Nội Tổ (Tỷ Khảo) : Nhị Tổ
  7. Phụ thân (Tỷ Khảo) : Nhứt Tổ

Có giả thiết cho rằng đây là một từ được vay mượn từ Nho giáo, sau đó kết hợp với Đạo giáo mà cho ra 4 từ “Cửu Huyền Thất Tổ”. Sau này ta thấy, cụm từ được dùng nhiều trong đạo Phật hơn bởi sự hợp nhất của Tam đạo. Ý nghĩa của cụm từ là chỉ 9 thế hệ trong một dòng tộc. Chín thế hệ trên, nếu phiên âm bằng chữ Hán là: Cao – Tằng – Tổ – Khảo – Kỷ – Tử – Tôn – Tằng – Huyền.

Như vậy, nếu lấy thế hệ mình làm chính thì tính ngược lên bốn đời và tính xuống bốn đời thành ra chín đời. Sở dĩ gọi chữ “Huyền” ở đây vì vốn có nghĩa là “đen”. Vô lượng kiếp chúng sanh luân hồi sống chết, khi thân xác này rã rời, phân ly, trả về cho tứ đại. Những chất tinh tuỷ xương máu và thịt tan rã, huỷ hoại đều biến thành màu đen nên gọi là “huyền”. Bởi chín thế hệ vần xoay, sống chết như vậy nên gọi là “Cửu huyền”.

ý nghĩa cửu huyền thất tổ

Có nhiều giả thuyết giải thích cho bốn chữ cửu huyền thất tổ:
Ngoài ra, có một giả thiết khác cho rằng, Cửu Huyền và Thất Tổ mang 2 ý nghĩa khác nhau. Thời nhà Nguyễn, chỉ có Hoàng gia mới được thờ 7 đời, gọi là Thất Tổ. Còn dân bình thường chỉ được thờ 3 đời trên bản thân ta.

Tại Đài Loan, nghi thức cúng ông bà theo truyền thống cần đặt bài vị Cửu huyền thất tổ. Các sách kinh điển của Đạo giáo cho rằng nếu một người có thể đắc đạo thì cửu huyền thất tổ đều có thể siêu thăng.

Người ta treo 4 chữ Cửu Huyền Thất là để tỏ lòng kính trọng, nhớ ơn ông bà, tổ tiên. Đây cũng là vật phẩm để lưu giữ, thể hiện nét đẹp trong truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt.

Tấm Cửu Huyền Thất Tổ được chế tác bằng chất liệu gì? Thiết kế như thế nào?

Hiện nay, tấm liễn thờ Cửu Huyền Thất Tổ chủ yếu được chế tác bằng 2 chất liệu chính:

  • Tấm Cửu Huyền Thất Tổ bằng đồng: Sản phẩm có mẫu mã đẹp, thiết kế tinh xảo, giải quyết bài toán về độ bền sản phẩm. Cùng với sự phát triển của nghệ thuật chế tác đồ thủ công mỹ nghệ bằng đồng, tấm cửu huyền thất tổ có nhiều phân khúc giá thành để người mua lựa chọn. Điểm trừ duy nhất của sản phẩm này đó là đồng có tính oxy hóa khá cao, dễ bị xỉn đen khi để ngoài không khí.

  • Tấm Cửu Huyền Thất Tổ bằng gỗ: Chất liệu thân thiện với môi trường, màu sắc mộc mạc, nền nã, được nhiều gia chủ yêu thích. Tấm cửu huyền thất tổ bằng gỗ có kết cấu đơn giản, nhẹ, dễ ăn nhập với không gian nội thất, giá thành phải chăng. Tuy nhiên, chất liệu dễ bị mối mọt sau một thời gian sử dụng nên cần bảo quản tốt.

ý nghĩa cửu huyền thất tổ

Thiết kế của tấm Cửu Huyền Thất Tổ thường là hình vuông hoặc chữ nhật. Ở giữa là bốn chữ “Cửu Huyền Thất Tổ” được viết bằng chữ Hán hoặc chữ Quốc Ngữ. Xung quanh trang trí các hoa văn truyền thống như rồng, cuốn thư, hoa sen, và một số câu đối tùy theo yêu cầu chế tác của gia chủ.

Ý nghĩa thờ Cửu Huyền Thất Tổ trong thờ cúng tâm linh

Bốn chữ Cửu Huyền Thất Tổ thường xuất hiện trong không gian thờ cúng tại gia đình và nhà thờ tổ. Nơi thờ phụng Tổ tiên, ông bà còn được gọi là “Nhà Thờ Cửu Huyền”. Người dân Nam Bộ sẽ gọi ban thờ Cửu huyền thất tổ thay thì ban thờ gia tiên. “Cửu huyền thất tổ” cũng được dùng trong lễ cầu siêu của tôn giáo. Cửu huyền chỉ con cháu chín đời sau của đương sự, thất tổ chỉ ông bà bảy đời trước của đương sự.

Tại Đài Loan, nghi thức cúng ông bà theo truyền thống cần đặt bài vị Cửu huyền thất tổ. “Các sách kinh điển của Đạo giáo cho rằng nếu một người có thể đắc đạo thì cửu huyền thất tổ đều có thể siêu thăng”. Thờ cửu huyền thất tổ thể hiện sự biết ơn, lòng thành kính đến gia tiên tiền tổ.

Cửu huyền thất tổ trong nền văn hóa Việt Nam

Văn hóa Việt Nam đa dạng ở các loại hình học thuật, tư tưởng tôn giáo, giải trí, nghệ thuật,… Trong đó văn hóa tâm linh không chỉ đa dạng ở cách thức thờ cúng mà còn trong từng món đồ, từng ý nghĩa nhân văn.

Là vật thờ chỉ được thờ ở một số gia đình, cửu huyền thất tổ mang giá trị như một tấm bảng lưu giữ, tưởng nhớ công ơn của ông bà, cha mẹ, bậc tiền nhân qua nhiều đời kiếp. Đó là một nét đẹp trong truyền thống uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây của dân tộc.

Một số người cho rằng: nếu cha mẹ còn sống thì không nên thờ cửu huyền thất tổ trong nhà bởi cửu huyền thất tổ là thờ đến đời bố mẹ, mà bố mẹ còn sống thì không nên thờ như vậy? Vì vậy, tùy theo quan niệm của từng người mà có nên thờ cửu huyền thất tổ hay không?

Người Việt tin rằng: “âm phù dương trợ”, có chăm nom phần âm, tưởng nhớ, thờ cúng tổ tiên cẩn thận thì sẽ được phúc phần về sau và được nâng đỡ, phù hộ trong mọi công việc. Nên bên cạnh việc thờ cúng, hương hoa thì việc bày biện, sắm sửa đồ thờ cúng đầy đủ cũng được các gia chủ chú ý.

Vị trí treo Liễn thờ Cửu Huyền Thất Tổ? Ai được thờ Cửu Huyền Thất Tổ?

Cửu Huyền Thất Tổ thường được treo ở vị trí chính giữa ban thờ, phía sau ban thờ và sát với tường ở phía trên cao. Nên căn chỉnh sao cho các Đồ thờ phía trước không che khuất tấm liễn, cũng không nên cao quá ảnh hưởng tới sự cân bằng trong tổng thể.

Ngoài liễn thờ, gia chủ có thể sắm thêm bộ hoành phi câu đối, cuốn thư câu đối bố trí xung quanh để tăng thêm sự đầy đủ, sung túc cho không gian thờ. Nên lựa chọn kích thước phù hợp, treo cố định, hạn chế dịch chuyển và thường xuyên lau dọn ban thờ.

Liễn thờ Cửu Huyền Thất Tổ thường được đặt ở nhà thờ Họ, Tổ hoặc ban thờ của gia đình là con trưởng. Tuy nhiên ngày nay, gia chủ là con thứ vẫn có thể thờ Cửu Huyền Thất Tổ, quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm của mỗi người, luôn hướng về cội nguồn, gia tiên.

Vì sao liễn thờ Cửu Huyền Thất Tổ được ưa chuộng?

Xét về việc nên mua sản phẩm làm từ chất liệu gì thì còn tùy thuộc vào sở thích, độ ăn nhập không gian trưng bày và ngân sách chi phí để gia chủ có sự lựa chọn phù hợp. Tuy nhiên, ngày nay mẫu cửu huyền thất tổ bằng đồng được các gia chủ ưa chuộng bởi:

  • Có thể lưu giữ nhiều thế hệ: Đồ đồng, đồ đá có độ bền cao, giá trị sử dụng truyền đời. Dù đồng là kim loại c&o