Capex Là Gì

CAPEX (Capital Expenditure) là thuật ngữ chỉ chi phí đầu tư vào tài sản cố định như nhà máy, máy móc, thiết bị… của các doanh nghiệp. Đầu tư CAPEX có thể bao gồm mua sắm tài sản cố định mới để mở rộng sản xuất, sửa chữa tài sản cố định hư hỏng hiện có và nâng cấp hiệu suất hoạt động của tài sản cố định. CAPEX được xem là một chỉ số quan trọng, phản ánh dòng tiền đầu tư vào tài sản cố định của doanh nghiệp.

Cách tính CAPEX

CAPEX của một doanh nghiệp bao gồm:

  • Mua sắm tài sản cố định mới, đôi khi đó có thể là tài sản vô hình;
  • Sửa chữa tài sản cố định hiện có để kéo dài thời gian sử dụng hữu ích của tài sản;
  • Nâng cấp tài sản cố định để tăng hiệu suất hoạt động…

Dòng tiền từ hoạt động đầu tư trong Báo cáo lưu chuyển tiền tệ của doanh nghiệp thể hiện số tiền CAPEX.

Image 1

Trong báo cáo tài chính hợp nhất quý IV năm 2021 của Công ty Cổ phần Hoàng Anh Gia Lai, HAGL đã chi 1,4 tỷ đồng cho tài sản cố định và thu lại 405 triệu đồng từ việc thanh lý. Vì vậy, CAPEX được tính như sau:

CAPEX = Tiền chi để mua sắm, xây dựng tài sản cố định – Tiền thu từ thanh lý, nhượng bán tài sản cố định

CAPEX HAGL = 1.4 – 0.405 = 995 triệu đồng

Đánh giá CAPEX phù hợp với doanh nghiệp nào?

CAPEX thích hợp với những mô hình kinh doanh thâm dụng vốn (capital intensive), như các công ty công nghiệp sản xuất, tiện ích, dầu khí, vận tải… Đối với các doanh nghiệp này, đầu tư tài sản cố định là một phần lớn trong chi phí và có ảnh hưởng lớn đến doanh thu. Vì vậy, CAPEX là một yếu tố quan trọng cần đánh giá.

Ngược lại, các công ty tiêu dùng, dịch vụ, công nghệ thường ít thâm dụng vốn vì tài sản của họ chủ yếu là giá trị thương hiệu, kênh phân phối, hệ thống công nghệ và nhân lực. Nên không nên sử dụng CAPEX để phân tích các doanh nghiệp trong các ngành này.

CAPEX bao nhiêu là tốt?

Việc đánh giá CAPEX tốt hay không cần được xem xét theo các yếu tố sau:

  • Giai đoạn phát triển của doanh nghiệp: Đối với các doanh nghiệp đang trong giai đoạn đầu tư mới hoặc mở rộng quy mô dự án, cần dòng tiền lớn để xây dựng, mua sắm mới hoặc nâng cấp tài sản hiện có. Trong khi đó, doanh nghiệp đang trong giai đoạn sản xuất ổn định thường chi tiền để sửa chữa tài sản cố định.

  • Năng lực tài chính: Đánh giá kế hoạch đầu tư CAPEX kết hợp với năng lực tài chính của doanh nghiệp giúp nhà đầu tư đánh giá tính khả thi của dự án. Dự án có thể bị đình trệ nếu năng lực tài chính không đủ để chi trả cho CAPEX khi dự án đang triển khai.

  • Biên lợi nhuận gộp (gross margin): Đối với các doanh nghiệp sản xuất, tái đầu tư vào CAPEX là không thể thiếu. Nâng cấp quy mô sản xuất và cải thiện hiệu suất máy móc không chỉ tăng sản lượng mà còn cải thiện biên lợi nhuận gộp. Nếu đầu tư liên tục vào CAPEX mà biên lợi nhuận gộp không cải thiện, việc đầu tư sẽ không hiệu quả, thậm chí có thể gây tiêu tốn lợi nhuận và tiền mặt của doanh nghiệp.

  • Lợi nhuận sau thuế: Theo Warren Buffett, các doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh dài hạn chỉ cần sử dụng một phần nhỏ lợi nhuận hàng năm cho hoạt động đầu tư vào TSCĐ (CAPEX) để duy trì vị thế và hoạt động kinh doanh so với các đối thủ cạnh tranh khác.

CAPEX thường được so sánh với lợi nhuận sau thuế bằng cách tính tổng CAPEX đã sử dụng trong khoảng thời gian 7 – 10 năm và so sánh với tổng lợi nhuận sau thuế trong cùng khoảng thời gian.

  • Nếu tổng CAPEX < 50% lợi nhuận sau thuế: Đây là một dấu hiệu tốt cho thấy doanh nghiệp có thể có lợi thế cạnh tranh.
  • Còn nếu tổng CAPEX < 25%: Đây là một doanh nghiệp tuyệt vời với lợi thế cạnh tranh lớn. Nhà đầu tư có thể xem xét đầu tư vào doanh nghiệp này.

CAPEX là một phần mà Warrent Buffett cho là quan trọng nhất trong đánh giá dòng tiền từ hoạt động đầu tư của doanh nghiệp. CAPEX dễ tính toán và giúp nhà đầu tư có cái nhìn chính xác về dòng tiền đầu tư vào tài sản cố định của doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần lưu ý các đặc điểm của CAPEX để sử dụng một cách hiệu quả trong phân tích doanh nghiệp.

Source: Tổng hợp